Meer Nederlands? Niet per se meer Nederlandse les.
Klinkt tegenstrijdig? Misschien. Want als studenten moeite hebben met het Nederlands in een opleiding, lijkt de oplossing voor de hand te liggen: meer Nederlandse les.
Heel wat Brusselse studenten hebben schoolgelopen in het Nederlandstalig onderwijs en spreken prima Nederlands. Toch verandert er iets wanneer ze aan een opleiding in het hoger onderwijs beginnen. De taal wordt academischer, de vakinhoud complexer en er wordt veel meer verwacht dat studenten nuances begrijpen, verbanden leggen en hun redenering precies kunnen verwoorden.
En dan is Nederlands kennen plots niet altijd hetzelfde als mee kunnen in de taal van je opleiding.
Van dagelijkse taal naar academische én professionele taal
Je moet een complexe opdracht correct interpreteren. Medische en verpleegkundige vaktermen begrijpen. Uitleggen waarom je voor een bepaalde handeling kiest. Een verslag schrijven. Maar ook uitleg geven op een manier die de patiënt begrijpt, helder overleggen met een collega of bevatten wat iemand bedoelt zonder dat alles letterlijk wordt uitgesproken.
Dat leer je niet alleen tijdens een les Nederlands. Je leert het vooral daar waar je het nodig hebt.
En precies daar willen we iets veranderen. Met het project ‘Brusselse (toekomstige) zorgprofessionals versterken: oefenkansen Nederlands van opleiding tot praktijk’ zoeken we hoe taalontwikkeling een vanzelfsprekend onderdeel kan worden van de opleiding én de werkvloer.
Wat als élke les ook een taalkans wordt?
Met het project willen we taalontwikkeling niet loskoppelen van de opleiding, maar er net sterker mee verweven.
Dat betekent niet dat een docent Anatomie plots ook docent Nederlands moet worden. Wel dat we bewust kijken naar de taal die studenten nodig hebben om de vakinhoud te begrijpen én er zelf mee aan de slag te gaan.
Via taalontwikkelend lesgeven en co-teaching kunnen vakdocenten en taalondersteuners bijvoorbeeld samen zoeken naar manieren om complexe vaktaal toegankelijker te maken, impliciete formuleringen zichtbaar te maken en studenten vaker zelf te laten formuleren, argumenteren en redeneren.
Want een begrip herkennen in een cursus is één ding. Het zelf correct gebruiken wanneer je een patiëntsituatie bespreekt, is iets anders.
En dan komt de stage…
Op stage wordt de taalcontext nog complexer.
Een student moet niet alleen weten wat hij of zij wil zeggen, maar ook hoe, wanneer en tegen wie.
Hoe leg je iets begrijpelijk uit aan een patiënt zonder in vakjargon te vervallen? Hoe formuleer je een observatie tegenover een collega? Hoe stel je een vraag wanneer je iets niet begrijpt? En hoe pik je de nuances op in een gesprek waarin niet alles expliciet wordt gezegd?
De stagevloer is daarom niet alleen een plek waar studenten zorgvaardigheden inoefenen. Het is ook een ongelooflijk rijke taalomgeving.
Daarom willen we stagementoren versterken als ambassadeurs van het Nederlands op de werkvloer. Zij kunnen niet alleen studenten stimuleren om hun professionele Nederlands verder te ontwikkelen, maar ook collega’s uitnodigen om mee oefenkansen te creëren. Dat werkt bovendien in twee richtingen: ook collega’s die zelf nog groeien in het Nederlands kunnen samen met studenten oefenen. Een bijkomend voordeel is dat we op deze manier ook bijdagen aan geïntegreerde zorg door ook begrijpelijke taal voor de patiënt te gebruiken. Dit alles draagt bij aan kwalitatieve en laagdrempelige zorg.
Zo wordt taalontwikkeling geen individuele opdracht, maar iets waar een heel team samen ruimte voor maakt wat ook ten goede komt aan de patiënt.
Innovatie zit soms al in wat we doen
Bij innovatie denken we snel aan ai, apps of nieuwe technologie. Maar soms ontstaat vernieuwing gewoon door anders te kijken naar wat vandaag al gebeurt.
Want er zijn vandaag al heel wat docenten, stagementoren en zorgprofessionals die bewust ruimte maken voor Nederlands. En precies op die goede praktijken willen we voortbouwen.
Met oefenkansen Nederlands willen we ervaringen en goede praktijken verzamelen, delen en versterken. Niet vanuit het idee dat alles anders moet, maar vanuit de overtuiging dat we veel van elkaar kunnen leren.
Dus: heb jij een aanpak die werkt? Deel ze met ons.
Bots je op uitdagingen en kan je wat ondersteuning gebruiken? Trek aan onze mouw.
Of wil je samen zoeken hoe je meer oefenkansen Nederlands kunt creëren in je opleiding of op de werkvloer? We denken graag mee.
Want misschien begint innovatie wel daar: waarderen wat al werkt, het delen met anderen en samen zoeken naar wat nóg beter kan.