Hoe maken we Nederlandskundige zorg zichtbaar in Brussel?

Samen bouwen aan een zichtbaar Nederlandskundig zorgnetwerk 

Huis voor Gezondheid start in 2026 met een nieuw meerjarenplan. Als netwerkorganisatie ondersteunen we Nederlandskundige zorg in Brussel en met onze eerstelijnszone BruZEL zetten we in op geïntegreerde zorg.  

We maken zorgopleidingen en beroepen zichtbaar, bouwen aan een inclusieve sector zonder drempels, versterken werkbaarheid via innovatie en mentorschap, en verbinden Nederlandskundige zorgprofessionals in een veerkrachtige community.  En met dat laatste gingen we meteen aan de slag tijdens een eerste debat over zichtbaarheid. 

Panelleden kwamen uit verschillende sectoren: uit de eerste lijn Flora Billiouw (Wheel of Care), vanuit welzijn Bianca Boekxstaens (CAW Brussel), Dorien De Man (Huis van het Nederlands) bracht haar expertise over Nederlands in de Brusselse ziekenhuizen mee, en vanuit onderwijs Ann Verreth (Odisee). Moderator Elke van Os (Beat The Goldfish) bracht het gesprek op gang met verschillende stellingen. 

1. “Mentor = motor.”

Hoe zorgen we ervoor dat elke zorgprofessional een kwaliteitsvolle mentor kan zijn? 

• Het is natuurlijk een open deur intrappen: Mentorschap werkt alleen wanneer er genoeg professionals zijn die stagiairs kunnen begeleiden en wanneer instromende studenten voldoende taalvaardig zijn. Dat vraagt gezamenlijke inspanningen van opleidingen en het werkveld.  

• Investeer in taalbeleid én oefenkansen. Taalcoaching is belangrijk, maar niet voldoende: organisaties hebben een breed taalbeleid nodig én plekken waar studenten en professionals veilig kunnen – durven – oefenen.  

• Maak van meertaligheid een positieve praktijk. Door bewust om te gaan met de talen die collega’s spreken, en door expliciet te checken of iedereen mee is, stimuleer je spreekdurf. 

2. “Warm doorverwijzen is geen kunst.”

Doorverwijzen is topsport: een gesprekstechniek én relatiebouw. 

• Vraag altijd eerst naar eerdere hulpverlening. Warm doorverwijzen begint met erkenning: begrijpen welke stappen iemand al zette en waarom die niet werkten.  

• Stel opvolging centraal, niet het doorgeven van informatie. Warm doorverwijzen betekent dat iemand niet verdwijnt tussen de mazen van het net: efficiënt antwoorden, opvolgen en zorgen dat iemand bij de juiste professional terechtkomt. En ja, dat kan soms betekenen dat je zelf de telefoon neemt om die afspraak te maken. 

• Leer organisaties kennen in plaats van enkel de Sociale Kaart. Verandering in personeelsbestanden maakt persoonlijke contacten minder betrouwbaar; kennis van werkwijzen en welke organisaties voor welke doelgroepen werken blijft wél stabiel.  

• Investeer in multidisciplinaire samenwerking. Elkaars werking kennen, letterlijk ‘over het muurtje kijken’, helpt om gerichter en warmer door te verwijzen.  

3. “Ziekenhuizen, zet je Nederlandstalige zorgprofessionals in de kijker.”

• Zichtbaarheid werkt alleen als ze realistisch en betrouwbaar is. Het gaat niet om een simpele lijst, maar om een haalbare en eerlijke weergave van taalvaardigheid binnen teams.  

• Benader meertaligheid vanuit teams, niet individuen. De belasting op individuele Nederlandstalige zorgprofessionals is nu te groot; structurele oplossingen zijn nodig.  

• Maak duidelijk wat patiënten mogen verwachten. Transparantie betekent: aangeven wat mogelijk is in verschillende situaties (bv. spoed vs. consultatie vs. opname in een ziekenhuisbed). 

4. “Moeten we allemaal op de fiets met een grote vlag?”

Hoe maken we (Nederlandskundige) zorgprofessionals zichtbaar voor burgers? 

• Communiceer echt en authentiek. Zichtbaarheid heeft alleen zin als ze overeenkomt met de realiteit; mensen moeten weten wat ze mogen verwachten. 

• Houd rekening met de diversiteit van zorgsettings. Taalverwachtingen verschillen sterk tussen ouderenzorg, acute zorg of thuiszorg. De situatie in Brusselse woonzorgcentra toont dat taal niet altijd vanzelfsprekend beschikbaar is.  

• Gebruik sociale media strategisch. Medewerkers vinden organisaties vaak via sociale media, en werkzoekenden kijken daar massaal eerst. Dat maakt consequente communicatie cruciaal.  

• Maak je werking zichtbaar bij burgers én professionals. Niet elke organisatie kiest voor straatzichtbaarheid; sommigen zetten in op scholen, preventie of evenementen. Dat is even waardevol als het maar consequent gebeurt. 

5. “Community zonder ruggengraat is façade.”

Hoe bouwen we een duurzame, vindbare Nederlandskundige community? 

• Versterk fierheid en storytelling. Zorgprofessionals zijn de beste ambassadeurs, zeker wanneer ze genuanceerde, echte verhalen delen – niet alleen rooskleurige marketing.  

• Maak het zorgberoep aantrekkelijk door realistische beeldvorming. Studenten moeten kansen krijgen om te leren wat het werk écht inhoudt, zodat ze zien dat een zorgjob een volwaardig en waardevol beroep is.  

• Beperk verloop door duurzame verbinding. Een sterke community vraagt stabiliteit: minder verloop, meer connectie, en gedeelde initiatieven tussen welzijn én gezondheid.  

• Ondersteun starters (en stagiairs) met kwaliteitsvolle begeleiding. Afgestompte begeleiding duwt stagiairs weg; sterke begeleiding en inspirerende rolmodellen trekken hen aan.  

• Erken de uitdagingen van het beroep. Onvoorspelbaarheid, avondwerk en hoge uitstroomcijfers maken de sector kwetsbaar; samenwerking over sectoren heen kan helpen.  

Dit debat bracht meteen een aantal knelpunten naar voren. Want zichtbaarheid gaat niet louter over de plaats van het Nederlands binnen Brussel of de Brusselse zorg. Het kaart ook structurele problemen aan. Er worden al heel wat initiatieven ondernomen en toch tekenen zorgprofessionals hier niet op in. Nochtans zijn gratis lessen Nederlands of netwerkmomenten zoals dit debat dé spreekwoordelijke duw naar meer en betere samenwerking en dus betere zorg, warmer doorverwijzen, …

Huis voor Gezondheid wil alle Nederlandskundige zorgprofessionals wel op dezelfde kar krijgen. We willen samen drempels binnen de zorg wegwerken en werkbare alternatieven verkennen op weg naar geïntegreerde zorg in Brussel. Spring je ook mee?